Truyện rất ngắn

Lá thư cuối cùng viết bằng máu

Nó là thằng cháu gọi chị Hiệp bằng cô ruột. Sau biến cố 75 cộng sản xâm chiếm miền Nam, ba nó, anh ruột của chị, là lính ngụy, bị bắt đi tù cãi tạo, sau khi ra khỏi tù anh bị suy sụp tinh thần tột độ, suốt ngày nhậu say sưa để quên đời, nuôi gia đình bằng những bát cơm thừa từ mót lúa ruộng của người. 

Lần cuối cùng chị Hiệp nhận được lá thư của cháu, thư dính đầy máu, như sau: " Cô Hiệp ôi, đời con khổ tận cùng rồi, con vợ của con đã bỏ chồng, bỏ con lên thành phố làm đĩ, có một đêm con rình chờ nó về quê thăm nhà, khi nó đi ngang qua nghĩa địa, con đã nhào ra lấy dao đâm vào ngực và rạch nát mặt nó. Đâm nó xong, xác của vợ con quỵ xuống, máu trây  đầy người con, sợ quá không dám nhìn lại nữa, con đâm đầu chạy trốn. Con viết vài dòng thăm cô, nếu cô thương thì gửi cho con ít tiền mua sữa nuôi con gái của con. Mẹ nó về sau này nghe nói đâu đã mất tích, láng giềng đồn là nó đã được Triều Tiên sang lấy làm vợ và từ đó gia đình không còn tin tức nào nữa về nó nữa hết".   

Tiểu thuyết "Gối lụa" (tiếp theo)

Chương 4

Người đi tìm quá khứ


Mới đó mà đã 33 năm mình xa nhà rồi sao ? Thời gian qua nhanh như vó câu cửa sổ. Mới đó mà mình đã xa nhau 33 năm rồi Quá Khứ nhỉ ( 1978 - 2011 ). Chợt Tình thấy giọt nước mắt rớt xuống bàn phím, mới hay mình đang khóc. Vị mằn mặn của nước mắt giống như vị mằn mặn của mồ hôi của mẹ, của cha, của biển Đông trên đường tìm tự do, khiến Tình nhớ lại thời loạn lạc nhất của quê hương.

Ngày đó, Tình nằm võng bên cạnh cái võng của mẹ, hai mẹ con nhìn nhau, không ai nói lời nào, hình như bà đọc được tư tưởng con gái, ánh mắt bà như van nài:
- Ở nhà với mẹ đi con, đừng đi, vượt Biển Đông nguy hiểm lắm, nhỡ gặp hải tặc nữa thì...

Ruột Thịt Tình thâm

Tin chị Thơm bị chồng bỏ lan ra nhanh chóng đầu trên xóm dưới .

Có người nói tội nghiệp chị đẹp người đẹp nết , con nhà ăn học mà số long đong .

Nhưng có người lại mừng dùm và họ coi đó như giải pháp mà ông trời giải thoát cho chị khỏi cảnh khổ .

Chị Thơm là con gái duy nhất trong ba người con của thầy giáo Thức ở xứ này.

Thời sinh tiền lúc còn sống thầy và ông chủ tiệm vàng Kim Vinh là bạn tâm giao nối khố có nhau dù một người làm buôn bán một người theo nghiệp chử nghĩa thánh hiền .

 Ngay khi chị Thơm chỉ là trẻ thơ lúc nghe ông Vinh muốn kết thông gia cho hai gia đình càng thân hơn ,thầy giáo Thức đã đồng ý ngay.

Ở Cuối Hai Con Ðường

(Câu chuyện cảm động có thực nói về tính nhân bản đầy tình người của người lính miền Nam được thể hiện rõ nét qua bài viết của tác giả Phạm Tín An Ninh, một sĩ quan QLVNCH và là một trong những “người tù cải tạo” bị giam ở miền Bắc sau 1975, tình cảm chân thật của Thượng úy Nguyễn Văn Thà, một sĩ quan thương binh bộ đội miền Bắc. Bài viết này được chuyển lên các hệ thống internet toàn cầu, được đọc trên các room paltalk với giọng đọc nghẹn ngào của các em thuộc thế hệ Việt Nam chưa hay không biết chiến tranh là gì. Chúng tôi xin được chạy đăng bài viết “Ở cuối hai con đường” vì nó phù hợp với luận điểm và nội dung của tác phẩm “Máu và nước mắt trên lưng Trường Sơn”: Cuộc chiến đấu tự vệ chính nghĩa và nhân bản của miền Nam Việt Nam so với cuộc chiến tranh xâm lược của cộng sản Việt Nam từ miền Bắc.

Cám ơn anh Phạm Tín An Ninh đã cho chúng ta một lời nói công đạo chí tình, một câu chuyện vô cùng xúc tích và cảm động./
Hải Triều.

Vì sao tôi viết hồi ký ?

Khi bắt tay vào viết hồi ký, ấy là lúc mọi khát vọng sáng tạo đã cạn, mọi ham mê, hoài bão đã tắt, và thần chết đã cầm lưỡi hái hiện trước cửa sổ... ”
Câu mở đầu đó, nếu tôi không nhầm, là của George Sand (1) mà tôi đã đọc, đã thương cảm và đã tự nhủ rằng rồi đây chính mình cũng sẽ phải để lại cho đời ít dòng nói thật khi bước vào tuổi 70, nếu như cái chết lãng nhách không đến bất chợt!

Cậu Chó

Chu Thập

 

“Cậu Chó” là tên tôi đặt cho con chó “mất dậy” bên nhà ông hàng xóm của tôi. Thật ra, đây chẳng phải là một danh xưng do tôi chế ra. Tôi đã “đạo” được từ ít nhứt một quyển tiểu thuyết và một truyện ngắn.

Trước năm 1975, trên một tờ nhựt báo mà tôi không nhớ rõ tên, mỗi ngày tôi đều đọc được một trang của truyện dài có tựa đề “Cậu Chó” của nhà văn Trần Đức Lai. Không rõ có phải là một câu chuyện có thật không, nhưng trong những dòng mở đầu, tác giả viết rằng “cách đây không lâu những ai đã từng ở Huế đều biết tiếng hoặc đã từng nghe thiên hạ kể chuyện Cậu Chó của giòng dõi họ Hồ Nhứt Phẩm triều đình, thân làm Quan Quốc Trượng (Cha vợ Vua). Giòng họ thuộc vào hàng danh giá lênh tộc, một năm trong họ đứng đầu Triều Nguyễn...”

Lòng Mẹ

Truyện Ngắn Lễ Vu Lan

Bút Xuân Trần Đình Ngọc

         Hoàng thẫn thờ lấy cơm ra ăn một mình. Ăn cho xong bữa thôi chứ Hoàng không cảm thấy đói. Cái thai trong bụng cọ quậy khiến Hoàng lấy tay vỗ vỗ vào bụng mình. Hoàng nhỏ con đối với cái bầu quá lớn nên những tháng sau cùng nó làm Hoàng nặng nhọc kinh khủng, nhất là những ngày nhiệt độ lên tới hơn trăm độ, áp - pác - mân của Hoàng không có máy lạnh làm Hoàng muốn điên lên. Những lúc đó, giá có Lực ở bên cạnh...Lực mở quạt máy, Lực lấy khăn lạnh đắp vào mặt, vào cổ, vào tay Hoàng thì Hoàng lại cảm thấy dễ chịu ngay.

       

  Nhưng Lực đi đã hơn hai tuần khiến Hoàng ngày nào cũng đợi dài cả cổ. Hôm đi, Lực nói chỉ ở vài ngày tại San Jose, vài ngày tại San Francisco là lại về với Hoàng liền.

  Nhưng càng trông càng mất. Hoàng cũng không biết địa chỉ và số điện thoại của người bạn Lực đến thăm ở San Jose. Ngoài ra, Lực tới Mỹ chỉ có một mình. Lực không có cha mẹ, anh em hoặc bà con thân thuộc tại Mỹ ngoài một vài người bạn tại quận Orange, vì vậy kiếm ra Lực là cả một điều khó khăn.

Sửa lại dây đàn

(chuyện vui có thiệt)

 

Tác giả  : vô danh

 

Ngày xưa con người ta mau già chứ ngày nay thì khác hẳn. Nhìn mấy ông mấy bà tóc tai đen nhánh hoặc đỏ đỏ nâu nâu; mắt kính to tổ chảng che mất cặp mắt xệ mí với 2 cái túi mỡ; quần jean áo thun hoặc váy đầm màu mè ôm cái bụng chỉ hơi lúp lúp; đố ai biết mấy khứa đó đã trên 60? Thế mới có bài thơ như thế này lưu truyền trên mạng:

        60 CHƯA PHẢI ĐÃ GIÀ
        60 LÀ TUỔI MỚI QUA DẬY THÌ.
        65 HẾT TUỔI THIẾU NHI
        70 LÀ TUỔI MỚI ĐI VÀO ĐỜI

        75 LÀ TUỔI ĂN CHƠI.
        80 LÀ TUỔI YÊU NGƯỜI YÊU HOA.
        90 MỚI BẮT ĐẦU GIÀ
        ĐÊM ĐÊM VẪN CỨ MẶN MÀ YÊU ĐƯƠNG.

Coi chừng mình mất nước như chơi

Đâu phải cứ ngồi đấy than van là ta sẽ thay đổi được thời cuộc? Cũng như đâu phải biểu tình chửi bới, chụp mũ là gióng lên tiếng nói đấu tranh chung, mà việc xây dựng một tập thể tỵ nạn hải ngoại trong tình yêu thương kết đoàn cũng là làm được rất nhiều cho đồng bào trong hoàn cảnh lưu vong mình đang sống. 

Mất miền Nam vào tay cs Bắc Việt suy ra mới có 33 năm đâu đã là quá dài so với chiều dài Lịch sử của nhân loại. Nghĩ lại coi nào, nước Đức mới thoát khỏi độc tài Đức Quốc Xã Hitler chỉ có 63 năm thôi ( 1945 - 2008 ) và Thống nhất nước Đức nay mới có 19 năm  ( 1989 - 2008 ). Những ngày trước khi bức tường Bá Linh sụp đổ, có nhiều người từ DDR vượt thoát bức tường trốn sang Tây Đức tỵ nạn, họ được nhân dân Tây Đức giang tay chào đón, người DDR tỵ nạn khởi xướng phong trào đòi Tự do Dân chủ, tin tức được truyền từ Radio, truyền hình phát về xứ cs, kết quả làn sóng đòi Tự do Dân chủ của nhân dân nổi dậy, đoàn người biểu tình vào Ngày Thứ Hai càng ngày càng gia tăng, đưa đến khối cộng sản Đông Âu sụp đổ. Đông Tây Đức thống nhất trong hòa bình tự do no ấm. 

Hạnh phúc xót xa

Tôi vô cùng ngạc nhiên, khi nhận được một thiệp mời đám cưới gởi qua đường bưu điện, danh tánh nhà trai, nhà gái và cả cô dâu chú rể đều xa lạ. Gần nửa giờ ngồi “điểm danh” tất cả bà con, bè bạn xa gần, vợ chồng tôi và mấy đứa con cũng chẳng tìm ra “tông tích” họ là ai. Nghe bạn bè kể lại, một số không ít người Việt mình thích có nhiều thực khách tham dự tiệc cưới của con cháu. Khách càng đông càng chứng tỏ được thế giá của gia đình. Vì vậy có người chỉ gặp ai ở đâu đó một lần thoáng qua, cũng có thể trở thành “quan viên” hai họ. Hơn nữa, ở cái vương quốc nhỏ bé và hiền lành này, muốn tìm ai, cứ việc mở cuốn điện thoại niên giám hoặc vào guleside gõ cái tên là có ngay số phone và địa chỉ. Cũng có thể là do một ông bà khách nào đó được mời nhưng hồi báo không thể tham dự được nên vợ chồng tôi được chọn để “điền vào chỗ trống cho có đầy đủ ý nghĩa” chăng?

Địa điểm tổ chức tiệc cưới là một nhà hàng Tàu sang trọng nằm ngoại ô thành phố Oslo, không xa nơi tôi ở. Ngày đám cưới còn hơn một tháng, nhưng lại đúng vào ngày mà vợ chồng tôi phải sang London thăm vợ chồng cô con gái và mừng thôi nôi thằng cu cháu ngoại. Vé máy bay đã “búc” rồi. Vợ chồng cô con gái cũng đã lấy hè để đón chúng tôi. Nên dù có biết cha mẹ hay cô dâu chú rể có tên trong thiệp mời chăng nữa, chúng tôi cũng không thể tham dự được, huống hồ lại là một người nào đó không quen. Thấy tôi phân vân, bà xã cầm tấm thiệp màu hồng vất vào kệ sách, lắc đầu bảo “forget it!”

Khổ Qua hầm

Năm 2007 chúng tôi có làm một chuyến Mỹ Du, có nghe loáng thoáng là phụ nữ Việt Nam mình bên Cali " hư " lắm, hihi chẳng phải hư xấu gì, chẳng qua là ở bên đó bà con sung sướng quá trời, ngon lành hơn tụi tui bên Âu châu nhiều! Nghĩa là quý vị ấy muốn ăn cái thứ gì ra ngoài chợ đều có bán, nào Phở, Hũ Tiếu Mỹ Tho, Bánh Cuốn, Bánh Mì Thịt, Chè đủ các loại, cơm thịt kho, rau xào, mì xào thập cẩm, gà cà ri, nghĩa là bên đó có tiền muốn mua gì cũng có, món ăn lại rẻ nữa chứ ! Nên bà con đi chợ mua khỏi nấu. Khỏe quá trời, trong khi tụi tui bên Âu châu muốn ăn phải lăn vào bếp mới có. 

   Chu choa ơi muốn gặp nhau chỉ cần hẹn nhau ra nhà hàng là tiện nhất, hết quán Huế đến quán Mỹ Tho, Phở Nguyễn Huệ...Khi Lúa 9 tui qua bển ở nhà chị Kim Ngân tại San Jose, trời Tháng Bảy nóng kinh khiếp, cây trái trong vườn nhà chị xum xuê trên cành bắt ham, nhìn ngọn đồi trọc của Thung Lũng Hoa Vàng mà thấy thương, nắng nóng quá nên đồi cỏ cháy khô.

Dưới mái chùa hoang

Bản dịch của HT. Thích Quảng Độ

Cạnh con đường mòn, ven sườn núi tại Ngọc Nam, có một ngôi chùa nhỏ hoang vắng, nằm im lìm giữa một nơi hẻo lánh và quạnh quẽ. Mùa xuân năm ấy, giặc dã và trộm cướp nổi lên, dân chúng miền phụ cận đã chạy tản mác đi nơi khác, vị trụ trì trong chùa cũng bỏ trốn, chỉ để một mình ông già “tứ cố vô thân”ở lại đèn hương sớm tối.

Hết xuân sang hạ, khí trời trở nên mát mẻ, tối hôm ấy, như thường lệ, ông già dọn dẹp các nơi xong, đang định vào căn phòng nhỏ phía sau Phật điện nghỉ ngơi, bỗng nghe có tiếng gõ cửa nhè nhẹ vang lên ở phía ngoài, ông đi ra mở cửa thì thấy một vị sư áo quần lam lũ, râu ria xồm xoàm, tay cầm chiếc thuyền trượng (cái gậy), trên lưng đeo một cái đãy nhỏ đang đứng dưới thềm cửa trước chùa.

- Ngài cần việc gì? Ông già hỏi.

- Tôi đi vân du đến đây thì trời tối, không có chỗ trọ, định vào quý tự xin tá túc một đêm.

- Chùa đây không phải chốn tùng lâm, không tiện tá túc. Vả lại, sư cụ trụ trì đi vắng, tôi chỉ là người trông nom đèn hương trong chùa, xin sư cụ từ mẫn cho. Ông già uyển chuyển đáp khéo.

- Tôi cũng biết chùa đây không phải chốn tùng lâm. Vị khách tăng nói. Song đến đây không còn thấy nơi nào có thể ngủ trọ được. Giờ trời đã tối, xin lão vui lòng cho tôi nghỉ tạm một đêm.

Những hồi tưởng về ngày Quân Lực 19.06 và Ngày Không quân VNCH 01.07

Tôi là người phi công, tuổi Không Quân của tôi tròm trèm được 5 năm, cái bề dầy thời gian này mà đem so với đàn anh hay với các bậc cao đẳng trong Quân chủng chúng ta, thì thật chẳng nghĩa lý gì! Nhưng quãng đời này, với tôi quý giá vô cùng. Tôi yêu Quân chủng hơn mọi thứ tình yêu mà tôi đã có, và có lẽ, đến cuối cuộc đời này, tôi cũng chỉ có mối tình muôn thuở này mà thôi.

Tôi hiện sống ở thủ phủ của tiểu bang Michigan, là thành phố Lansing. Nơi tôi ở, cũng chẳng có mấy người Không Quân, chúng tôi ít gặp nhau, lại chẳng mấy khi ngồi với nhau ăn uống, tuy vậy, chúng tôi quý nhau và thật sự nghĩ đến nhau như ngày còn chia nhau bầu trời quê nhà năm xưa.

Tôi tài hèn, sức mọn, chuyện văn chương thi phú, đối với tôi là một lãnh vực khó khăn, khó khăn như những cú đáp O-1 (đừng gọi là đầm già, cũng đừng lầm với L-19) chính xác, êm như lá rụng của những ngày còn bay bổng. Tôi xác nhận một lần nữa, là tôi yêu Quân chủng, vì mối tình thiên thu này mà tôi đánh liều viết những hồi tưởng này, về những ngày hoàng kim nhưng thật gian khổ khi trước.

30 Tháng Tư 1975 Đám Tang Không Ngày Giổ Đoạn

(Kính dâng hương hồn những người đã chết trên đường trốn thoát CS)

Chị ơi.,
Đã hơn một phần ba thế kỷ rồi, mà chuyện như mới hôm kia hôm qua.

Chiều 30 Tháng Tư, năm 1975, em đến nhà Chị.Từ ngày vào lính, đã bảy năm, lần đầu tiên không với bộ quân phục, nhưng trong quần áo civil cụt cỡn, lẹt xẹt đôi dép nhỏ hơn chân. Chị ra mở cửa, sững sờ một thoáng rồi cũng nhận ra, ôm lấy em, nói như khóc: “Chúng nó vào, chết rồi chú ơi!”.

Em vừa buông súng, bỏ chiến xa; đơn vị tan hàng,sau khi kéo về Ngã Bảy Chợ Lớn, theo lệnh trên, và “từ giờ phút này, con cái ai đi được đâu thì đi”.

Em không đến nhà Th., trên đường Trần Hoàng Quân, chỉ cách mấy phút đi bộ, như trước đây mỗi lần em xuống khỏi xe Lam hay xe buýt nơi trạm Ngã Bảy này. Chẳng phải vì em sợ nàng không còn thấy trên ve áo ba bông mai nàng mới gửi tặng em qua đường bưu điện ngày em được thăng cấp mà em vừa lột xuống, để lại trong lòng chiến xa.

Tâm tình với các đồng đội A-20 Xuân Phước

Kính thưa quý chiến hữu và bạn đọc,

 Để Quý vị hiểu thêm về chúng tôi, những A20 trại trừng giới, chúng tôi kính gởi đến một sinh hoạt mang tính ch6a1t "gia đình", một sinh hoạt đặc thù và rất thực của chúng tôi. Kính mong rằng sau bài nầy, chúng tôi sẽ không trở lại chuyện tại sao chúng tôi không gọi là Hội Đoàn..., mà gọi là "Gia Đình A20" . Chúng tôi là anh em gia đình nên chúng tôi đối xử với nhau như thế, tuổi tác, tư cách là hai yếu tố hàng đầu của chúng tôi. Kỳ tới. chúng tôi giới thiệu khuôn mặt "rất lính" trong gia đình chúng tôi. sau đó là sinh hoạt rắt đặc biệt trong trại giam . qua sinh hoạt nầy, quý vị có thể hiểu tại sao cộng sản "gom" chúng tôi về giam tại thung lũng tử thần Kỳ Lộ.

 Trân trọng kính mời quý vị bước vào câu chuyện.

             ***********************************

                    Tâm tình với các đồng đội A-20 Xuân Phước                                                                                                                         Vũ Ánh

Tôi không phải là người đầu tiên được Hải bầu báo tin cho biết người bạn đời của anh đã ra người thiên cổ ở tuổi 60. Cái tật ít nghe lời nhắn trên cell khiến tôi chùng xuống vì ân hận khi vào sáng tinh mơ, Phạm Đức Nhì ở Galveston gọi cho tôi báo hung tin. Tôi không gọi cho Hải bầu, vì tôi biết trong giờ phút ấy, những lời an ủi chẳng có tác dụng gì giữa cái mất mát to lớn của người bạn tù thân thiết của mình. Hải làm ở gần tòa soạn tôi, thỉnh thoảng anh em gặp nhau để bàn về chuyện tổ chức gặp mặt vào Tháng Bẩy này. Tôi biết hoàn cảnh của Hải bầu rất khó khăn, tôi lại không giầu có gì, nhưng không hiểu sao vào giây phút khẩn cấp ấy tôi nghĩ  những anh em nào đã chia nhau từng miếng khoai hà, từng chén canh đại dương, canh giây thép gai, mắm đã có giòi trong những bữa cơm tù, từng nhìn thấy cảnh một bi thuốc lào mà bốn năm đứa chuyền tay nhau kéo, từng vá cho nhau những miếng vá trên các bộ quân phục đã bắt đầu mục rách… có thể giúp tìm ra một giải pháp.

Mãi Mãi Không Quên

Giao chỉ, San Jose

 

Mỗi năm cứ đến ngày oan trái
Thắp nén hương lòng tưởng nhớ ai. (Vô danh)

Paris xuống đường

Trong các hình ảnh lịch sử 30 tháng tư phổ biến mấy năm qua có hình Paris xuống đường gây nhiều xúc động. Mới đây tấm hình này lại được anh Nguyễn Ngọc Bách gửi lại với hàng chữ viết tay phía dưới của một sinh viên vô danh. Bác sĩ Hoàng cơ Lân chuyển cho thân hữu chúng tôi nhân ngày quốc hận lần thứ 37 mãi mãi không quên.

Sau đây là thư của anh Nguyễn Ngọc Bách từ Paris.

“Bức hình này cùng thủ bút thuộc archive của THSV VN Paris, nay thì cũng đã thuộc về lịch sử rồi! Quý NT có thể sử dụng tùy nghi, Bách xin xin phép đăng nguyên văn thủ bút, vì hình và thủ bút đi chung với nhau từ trước đến giờ.

Thảm Sát Hãi Hùng

Nguyễn Lộc Yên

Ngày 1 tháng 4 năm 1975, tỉnh Phú Yên bị thất thủ, có rất nhiều anh em Sĩ quan, Công chức, cán bộ Xây dựng nông thôn, Cảnh sát... của Miền Nam lâm cảnh hung hiểm. Việt cộng mong muốn hãm hại thành phần Sĩ quan hoặc Công chức cao cấp của Việt Nam cộng hòa và thành phần đảng phái Quốc gia đối lập với đảng Cộng sản. Tại tỉnh Phú Yên có nhiều người theo đảng Đại Việt, bởi lẽ đảng trưởng là chí sĩ Trương Tử Anh (1914-1946), quê Hiếu Xương (nay là Tuy Hòa), tỉnh Phú Yên, có lẽ từ đấy mà ảnh hưởng đến nhiều người nơi địa phương này, những ai sinh sống nơi đây, có lòng nhiệt huyết vì quốc gia dân tộc, đã vào đảng Đại Việt theo tiếng gọi chống Cộng cứu nước, mặc dù họ chỉ là Cán bộ Xây dựng nông thôn, Cảnh sát hay thường dân.

Sau mấy ngày gọi là "giải phóng", chính phủ "cắt mạng" tại địa phương đến bắt bớ hoặc kêu gọi đích danh, gồm 125 người đi học tập, trong số ấy có sĩ quan, cảnh sát, xây dựng nông thôn, ấp trưởng... mà đa số là những người đảng viên của Đại Việt, trình diện tại tỉnh Phú Yên, để học tập với thời gian ngắn hạn.

Kỷ niệm nổi trôi cùng trí nhớ

Tống Phước Hiến

Tôi là một trong những người trai sinh và lớn lên giữa thời tao loạn. Lý tưởng dâng cao theo những bài sử bi hùng oanh liệt, bất khuất. Hồn quê và hồn người hòa nhập nên cũng lãng mạn và cũng ngây thơ trong sáng. Tôi không nhớ ai đó đã vẽ chân dung chúng tôi:

Cứ cộng năm thằng đủ chẵn trăm,

Những thằng mười tám tới hai lăm

Bán trời không chứng, thiên lôi đả

Trời rủa cho rằng lũ chết băm !

Đêm đêm bên ngọn đèn dầu tù mù, lâu lâu những tiếng đại bác từ xa xa vọng lại, chúng tôi ngừng học. Những suy tư vây quanh ý sống! Giòng sống đưa chúng tôi dần xa tuổi ngọc. Rồi áo trận thay áo trắng thư sinh. Và rồi, tiếng súng không còn xa xa vọng lại mà ngay sát cạnh cuộc đời. Lâu lắm và may lắm vài thằng bạn ngày xưa bất ngờ được gặp. Và cũng ai đó nói giùm tâm tư kẻ tha phương giữa đêm trừ tịch nơi chúng tôi phải ngăn quân thù trên từng thước đất quê hương:

"Hát ô" qua Mỹ

Chu tất Tiến.

Năm đó là năm 1982. Sau khi đi tù về, làm đủ thứ nghề "cu li cu leo", làm xe thồ, kéo đá, đập sắt... để sống qua ngày, tôi vẫn phải mua chuộc tay công an khu vực bằng những chầu "nhậu" hàng tuần, để cho khỏi bị xét hộ khẩu ban đêm. Mới về nhà được một tuần, hôm ấy đúng 11 giờ đêm, vừa leo lên giường là hắn đập cửa ầm ầm: "Xét hộ khẩu! Xét hộ khẩu!" Tôi phải ra mở cửa cho hắn vào, chờ cho hắn leo lên hết ba tầng lầu, nhìn ngó khắp gầm giường, rồi đi xuống, hầm hừ. Nghe người quen cho biết cái tật nát ruợu của hắn, tôi đợi hắn đi xuống, nói liền:

-Thôi, dẹp đi! Có ai đâu mà xét hoài! Ngày mai, năm giờ, cậu đợi tôi ở quán bà Tư nghe!

Vừa nghe nói vậy, lập tức khuôn mặt hắn thay đổi liền, đang "anh anh, tôi tôi" bỗng biến thành "anh, em" ngọt xớt:

-Dạ, dạ! Ngày mai em đợi anh nhe!

Người chứng kiến ngày 17/2/1979 tại Lào Cai kể lại

Giang Nam Lãng Tử

Sáng 17 tháng 2 năm 1979 (thứ bẩy ngày 21 tháng giêng âm lịch năm Kỷ mùi) chúng tôi vẫn tới cơ quan làm việc bình thường, nhưng từ mờ sáng đã nghe tiếng ì ầm. Người dân thị xã chúng tôi đã quen cuộc sống thanh bình từ hàng chục năm nay nên không phân biệt được đây là tiếng pháo của Trung Quốc bắn vào các vùng phụ cận của thị xã. Tỉnh Lao Cai được giải phóng sau Chiến dịch biên giới 1950. Suốt thời chiến tranh chỉ có một lần một tốp phản lực Mỹ bay qua bắn mấy băng đạn. Đến 10 h sáng mới được tin quân Tàu đã đánh ta tại Lao Cai. Chúng bắc cầu phao vượt sông Hồng qua phía tây bắc (Quang Kim-Bát Xát) đánh về thị xã, ở phía đông bắc (đường đi Hà nội) quân chúng cũng đánh sang Bản Quẩn, Bản Phiệt rồi chia hai ngả đánh về thị xã và đánh xuôi về Phố Lu. Ngoài ra bọn giặc Tàu còn đánh sang Bát Xát từ đó vòng xuống tàn phá thị trấn nghỉ mát Sa Pa, tràn xuống Bến Đền và một hướng khác nữa từ Mường khương đánh xuống hợp quân với lũ đánh vào thị xã rồi xuôi về Phố Lu.